[THĐP Review] 5 lý do khiến Spirited Away “ám ảnh” người xem

thđp review

Có lẽ nhiều bạn cũng không còn lạ lẫm gì với bộ phim hoạt hình Nhật Bản – Spirited Away. Nó kể câu chuyện về một cô bé 10 tuổi, có tên Chihiro đi lạc vào thế giới của những linh hồn. Ở đây, cô bé phải tìm cách giải cứu bố mẹ mình khỏi số phận là những con heo, đồng thời cũng giải cứu chính mình khỏi thân phận nô lệ đã bị xóa mất danh tính bởi bà phù thủy tham lam và độc ác Yubaba. Spirited Away này đạt được thành công rực rỡ khi chiến thắng giải Oscar danh giá ở hạng mục phim hoạt hình hay nhất vào năm 2003 và rất nhiều những giải thưởng điện ảnh khác nữa.

Mang chút dấu ấn đồng điệu với Alice in Wonderland ở những chi tiết như Chihiro qua một đường hầm để vào vùng đất linh hồn và trở về với sự thay đổi thời gian chỉ cỡ vài phút, hay sự xuất hiện của hai phù thủy chị em thuộc hai phe thiện ác. Còn lại, về cơ bản, sự phát triển cốt truyện và các tuyến nhân vật trong Spirited Away là độc lập.

1
Lối đi vào vùng đất linh hồn

Tôi dùng từ “ám ảnh” cho tác phẩm này không chỉ có ý là sự đeo bám về mặt hình ảnh mà còn là sự lởn vởn không nguôi trong tâm trí khán giả về mặt nội dung. Cụ thể như thế nào, thôi không dài dòng nữa, tôi xin trình bày ngay sau đây.

1. Tạo hình kỳ quái

Đi lạc vào thế giới linh hồn, tất nhiên cô bé Chihiro chẳng trông đợi gì được nhìn thấy mấy quái vật dễ thương, mỹ miều. Và khán giả cũng vậy. Rất nhiều nhân vật trong phim mang hình thù gớm ghiếc, dị hợm, quái đản khiến người ta phải ấn tượng, thậm chí rùng mình sởn da gà ngay từ lần đầu nhìn thấy, VD mụ Yubaba đầu to bự chảng có cái mụn cóc ngay giữa trán và cái mũi quặp thô thiển điển hình của các phù thủy độc ác; trong nhà Yubaba thì có 3 cái đầu người màu xanh mặt mày dữ dằn nhảy nhót; ông Kamaji gầy nhom với sáu tay loằng ngoằng (ai mắc hội chứng sợ nhện thì cũng phải cảm tạ trời đất vì lũ nhện không co giãn chân cẳng dễ dàng được như ông này), Vô Diện không chân màu đen lờ nhờ, mắt mũi chẳng rõ ràng, biến hình được ra chân cóc hay chảy nước như sên, v.v…

2
Nhân vật Vô Diện đang muốn tặng vàng cho Chihiro

Có thể nói, nhìn đến đâu khán giả cũng được chứng kiến những kỳ dị, khác thường. Đấy mới chỉ là quan sát qua màn ảnh, nếu tôi chẳng may lạc vào thế giới linh hồn ấy thật, và biết mình đang không hề nằm mơ thì chắc cũng hãi xón ra quần. (Trong khi, Chihiro là một đứa trẻ chỉ hoảng loạn có một chút đoạn đầu.)

2. Cảnh phim rùng rợn

Cách đây khoảng 6-7 năm khi vô tình mở thấy bộ phim trên TV, tôi chỉ dám xem một đoạn rồi tắt luôn. Lý do nằm ở không gian im lặng như tờ, mờ ẩn nhập nhoạng với từng tiếng bước chân rõ mồn một – chúng chẳng khác gì cảnh trong mấy phim kinh dị nơi có mấy con quái vật sẽ xồ ra từ góc tối nào đó và nhai đầu một nhân vật. Đấy còn chưa kể có cả những cảnh máu me của rồng Haku, bùn đất kéo lê nhầy nhụa của một vị khách đến nhà tắm, dãi dớt bắn tung tóe của bố mẹ Chihiro hay nhân vật Vô Diện khi ăn uống điên cuồng, những hồn ma vởn vơ lơ lửng phát ra những âm thanh rên rỉ kỳ quặc, v.v…

3
Bố mẹ của Chihiro khi biến thành heo

Spirited Away thừa sức kéo căng các giác quan của người xem bằng những hình ảnh cực đoan hoặc những pha rùng rợn hồi hộp.

3. Đa ý nghĩa

Không chỉ gây ám ảnh bởi việc tạo hình nhân vật, bộ phim còn để lại trong tâm trí khán giả một làn sương đầy mơ hồ về ý nghĩa thật sự nó muốn truyền đạt – thứ được hé lộ tương đương với mức nhận thức và tư duy của người xem. Ngay đến cả người lớn cũng chưa chắc đã nắm bắt được hết những tầng nội dung của tác phẩm này.

Có người theo dõi bộ phim thì cho rằng câu chuyện của cô bé Chihiro là quá trình trưởng thành của một con người trong cuộc sống khi trải qua các môi trường hay nền văn hóa khác biệt. Có người thì nêu ý kiến rằng Spirited Away đang nói về con đường phát triển nhận thức tâm linh, tự do khỏi ảo tưởng về cái tôi (ego) của con người – sự thức tỉnh. Có người thì khẳng định rằng bộ phim đang nói về việc bản sắc văn hóa truyền thống Nhật Bản đang bị quá trình toàn cầu hóa hay lối sống tiêu thụ làm lu mờ, và những nét đặc sắc đó đang rất cần được nhớ lại, khôi phục lại trước khi nước Nhật trở thành nô lệ của bước chạy thời đại. Thậm chí, đã từng gây ra một làn sóng phẫn nộ, có người còn nhìn nhận bộ phim hoạt hình này ám chỉ nền công nghiệp tình dục ở xứ Phù Tang.

4
Chihiro được tự do

Ở mỗi theo hệ quy chiếu khác nhau, người ta lại diễn giải bộ phim theo một cách khác nhau. Lúc này, nếu tôi bảo rằng Spirited Away nói về quá trình học hỏi một ngoại ngữ mới có lẽ cũng đúng phần nào. Chihiro là biểu tượng cho người mới bắt đầu, Haku đại diện khả năng trở nên điêu luyện ở ngôn ngữ đó, Yubaba là những chướng ngại cản trở người học, Vô Diện thể hiện khả năng bị ảnh hưởng của người học trong quá trình tiếp xúc với các nguồn khác nhau của ngôn ngữ đó, v.v…

Đấy mới là những dự đoán về nội dung cốt lõi của phim. Đan cài trong diễn biến là những bài học về giao tiếp văn minh, bảo vệ môi trường tự nhiên, đối xử tử tế với mọi người và học cách sống tự lập. Còn gì nữa không nhỉ?

4. Khối lượng biểu tượng và ngụ ngôn khổng lồ

Spirited Away là tổ hợp các biểu tượng được lắp ráp để trở thành một câu chuyện có nghĩa. Ngoài các tuyến nhân vật chính đại diện cho các hình tượng khác nhau thì xuyên suốt bộ phim là những tình huống nhỏ, lời thoại hay các sự sắp đặt đầy hàm ý khiến ta phải vắt tay lên trán suy ngẫm về chúng cả tiếng đồng hồ trước khi rơi vào giấc ngủ.

Tại sao Yubaba sống ở tầng cao nhất còn ông lão Kamajii sống ở tầng thấp nhất của khu nhà tắm mà không phải là ngược lại? Tại sao Yubaba ăn mặc kiểu cách Tây Phương trong khi các nhân viên đều mặc trang phục truyền thống Nhật Bản? Tại sao đoàn tàu lại có đường ray nằm dưới nước? Ba cái đầu xanh có ý nghĩa gì? Hai chị em sinh đôi có ý nghĩa gì? Chihiro ăn một hạt thức ăn và hết bị mờ đi có ý nghĩa gì? Vô Diện tặng thẻ thảo mộc thật cho Chihiro trong khi tặng vàng giả cho nhân viên nhà tắm có ý nghĩa gì? v.v…

6
Chihiro bị mờ đi khi mới vào vùng đất linh hồn
7
Đoàn tàu chạy trên mặt nước

Không phải ngẫu nhiên mà Spirited Away lại là một bộ phim hiếm hoi của Châu Á đoạt được tượng vàng Oscar ở hạng mục Phim hoạt hình hay nhất. Những tác phẩm đẳng cấp thường không có các chi tiết dư thừa vô nghĩa trong nội dung.

5. Chơi chữ

Tiếp tục mục tiêu lởn vởn, khuấy đảo tâm trí người xem, Spirited Away tận dụng cả công cụ ngôn từ với sự linh động tuyệt vời của nó. VD: Ngay tại tên của nhân vật chính đã mang dấu tích chơi chữ của tác giả người Nhật. “Sen” (千) có nghĩa là 1000, ám chỉ Chihiro sau khi ký hợp đồng lao động thì biến thành một nô lệ có giá 1000 yen. Cùng ký tự chữ “Sen” nhưng nó lại được phát âm thành “Chi” trong chữ Chihiro (千尋) và “hiro” có nghĩa là câu hỏi. Vậy thành ra “Chihiro” là “Sen mang theo những câu hỏi/vấn đề/nghi ngờ”, đúng như những gì diễn ra trong bộ phim.

Ngoài ra, các chữ xuất hiện rải rác trên những bức tường nhà, trên những cổng chào vào thị trấn linh hồn hay các biển hiệu ở các hàng quán đều mang ý nghĩa kép hoặc đang ám chỉ tính chất của vùng đất mà Chihiro bước vào.

8
Chữ ở trên biển hiệu là “Đói, ăn và gặp gỡ.” Chữ “gặp gỡ” ở cuối cùng bị đảo ngược như được nhìn từ trong gương ám chỉ một điều gì đó bất thường ở thế giới linh hồn.

Trước kia chủ yếu xem phim Mỹ, nay được đổi gió bằng một tác phẩm của Nhật Bản, tôi có cảm giác được bước sang một thực tại khác. Có một cái gì đó điềm đạm, chậm rãi rõ rệt trong Spirited Away khiến tôi phải rất mực chú ý. Tất nhiên không phải chậm như cách thức diễn đạt của mấy phim truyền hình dài tập Ấn Độ mà là một sự lắng đọng, từ tốn, chăm chút từng góc cảnh, hệt như cách một người Nhật cắm hoa hay pha trà.

Ngoài ra, vô số những chi tiết mang đậm màu sắc văn hóa của quốc gia này như nhà tắm công cộng, cửa kéo, trang phục truyền thống Kimono, các công trình kiến trúc, cách bài trí phòng ốc, các món ăn, bát đĩa, tranh ảnh, kiểu tóc, cách ngồi, cách chào hỏi, v.v… cũng tạo nên dấu ấn rõ rệt. Tôi đã xem thêm bộ phim lần nữa chỉ để nhìn cho kỹ những đường nét đặc trưng của đất nước Mặt trời mọc.

Tóm lại, ám ảnh và đầy ấn tượng là những gì mà Spirited Away đã thể hiện ở cả nội dung và hình thức. Nó đã khẳng định mình là một bộ phim chất lượng đỉnh cao không thể bỏ qua. 9/10 là điểm dành cho tác phẩm xứ sở hoa anh đào.

Tác giả: Vũ Thanh Hòa
Ảnh minh họa:  Sadie Pices
Tham khảo:

  1. Spirited Away: An Interpretation of Its Symbolism
  2. CHIHIRO’S JOURNEY: ANALYZING “SPIRITED AWAY”

Giới thiệu về THĐP Deep Club (THĐP Online Ashram)

Sau hơn 2 năm hoạt động trở lại với nền tảng và mục đích tinh thần mới, THĐP đã thu hút được một số lượng người quan tâm nhất định. Đồng thời, chúng tôi đã dần nhận ra rằng trong thời đại này, không gì quý giá bằng hạnh phúc nội tại và trí tuệ tâm linh.

“Hỡi người chinh phục kẻ thù, sự hiến dâng trí tuệ thì tốt đẹp hơn bất kỳ loại hiến dâng vật chất nào khác. Vì đích đến của mọi hành động là trí tuệ tâm linh.” — Đức Krishna (Chí Tôn Ca 4:33)

Ở Việt Nam số người có thể chia sẻ những tri thức này cho cộng đồng là rất hiếm, hầu như cũng chỉ là những thông tin hời hợt cưỡi ngựa xem hoa. Vì nó là những nội dung không dành cho số đông vì họ không nhận ra được giá trị của nó, nên chúng tôi nghĩ rằng một sự phân loại cộng đồng độc giả để phục vụ riêng những kiến thức này là điều cần thiết hợp lý. Nhờ đó sự tương tác, kết nối, hấp thụ và truyền đạt thông tin được tập trung, tinh khiết, sâu rộng nhất có thể, và mang lại sự cộng hưởng nhận thức cho cả đôi bên (các admin THĐP và thành viên.)

Với những lý do như trên, THĐP quyết định thành lập một cộng đồng mới, có thu phí, có thể hiểu như một Ashram (Đạo xá) online, chỉ dành cho những fan cứng đích thực của THĐP, là những người có khao khát tìm hiểu bản chất của thực tại, khao khát trí tuệ, sự thật và sự thức tỉnh tâm linh một cách chân thành, nghiêm túc. Chúng tôi quyết định đặt tên cho nhóm này là: THĐP Deep Club.

Các chủ đề, nội dung có thể được chia sẻ, thảo luận trong Deep Club

Mỗi tháng sẽ có một chủ đề chính, chiếm hơn 75% nội dung trong tháng đó. Các chủ đề có thể bao gồm:

  • God (kinh sách Vệ-đà, thần học, triết học: Monism, Pantheism)
  • Sách (Chí Tôn Ca, Áo Nghĩa Thư, Kinh Thánh, Kỳ thư Kybalion, A Course in Miracles, The Law of One, The Way of the Superior Man, Neville Goddard, Abraham Hicks, Eckhart Tolle…) Chia sẻ Ebooks, tài liệu…
  • Luật hấp dẫn
  • Trí tuệ tâm linh
  • Tâm thức (Consciousness), Tâm trí, Bản ngã / Ego
  • Thiền định
  • Năng lượng, NoFap
  • Psychedelics
  • Huyền học (giấc mơ, ngôn ngữ biểu tượng, luân xa, Tarot, Thần số học,…)
  • Mối quan hệ âm dương (nam tính-nữ tính)
  • Manhood
  • Tâm lý học Carl Jung
  • Cryptos
  • Triết học Vệ-đà (Advaita Vedanta)
  • Triết học Phật giáo (Duy Thức, Kinh Pháp Cú bản dịch chuẩn)
  • Triết học vĩnh hằng (Hằng Pháp), Gnosticism, Hermeticism, Thông Thiên Học
  • Triết học Đông phương / Tây phương
  • Thần học (Thomas Aquinas, Meister Eckhart, Spinoza)
  • English (ngữ pháp, cấu trúc, từ vựng, dịch thuật…)
  • Videos
  • Quotes

“Có ánh sáng ở cuối đường hầm. Vấn đề là cái đường hầm đó nằm sau tâm trí của bạn. Và nếu bạn không đi đến đằng sau tâm trí của mình thì bạn sẽ không bao giờ thấy được ánh sáng ở cuối đường hầm. Và một khi bạn đã thấy được nó, nhiệm vụ của bạn là đưa nó vào chính mình và người khác. Lan truyền nó như một thực tại. God đã không nghỉ ngơi, về hưu ở tầng trời mật độ 7, God là một châu lục đã bị thất lạc trong tâm trí con người.” — Terence McKenna

Tất nhiên những chủ đề này đều có mối liên hệ đến đời sống thường ngày, giải đáp mọi vướng mắc trong đời sống của một người. Ai nắm bắt được các thông tin này sẽ là người sống vượt thời gian, đi trước thời đại và có thể kiến tạo một cuộc đời linh động như mong ước. Ở đây, chúng tôi sẽ phục vụ những thông tin và tri thức tinh túy nhất mà bản thân đã thu thập, nếm trải trực tiếp cho các bạn (những nội dung này chưa từng và cũng sẽ không được chia sẻ công khai public, bởi chỉ có những người tầm Đạo chân chính, hoặc những người đã có được một mức độ nhận thức nhất định mới có thể hiểu được giá trị của nó.)

Khối lượng thông tin

THĐP sẽ dịch và viết các bài viết để chia sẻ tới những thành viên trong Deep Club. Tối thiểu mỗi tháng THĐP sẽ đăng tải một khối lượng thông tin bao gồm:

  • 30,000 chữ các bài dịch độc quyền (> 20 bài viết 1500 chữ, dự tính trung bình mỗi ngày sẽ dịch khoảng 1000 chữ).
  • 2 chương mới tiểu thuyết Lên Đà Lạt của Vũ Thanh Hòa (Hòa Taro) (mỗi chương ít nhất 2000 chữ) (tất cả những chương cũ trong Aloha magazine cũng sẽ được chia sẻ lại trong Club).
  • 2-4 bài viết về những chủ đề yêu thích từ Vũ Thanh Hòa (admin THĐP)
  • Chia sẻ từ các thành viên
  • Cuối tháng sẽ có tổng kết, thống kê các bài viết để mọi người biết rõ tiến độ Club
  • Mỗi tháng sẽ có một file zip tổng hợp lại các bài viết để những người vào sau có thể tiện download

Ưu điểm so với Aloha Magazine

  • Tương tác thảo luận trực tiếp với THĐP và các thành viên cùng chí hướng
  • Cập nhật thông tin, tri thức mỗi ngày
  • Được tham gia vào một cộng đồng tinh hoa
  • Có những trải nghiệm thực tế thú vị
  • Tiếp nhận những nội dung “mật truyền” chỉ có tại THĐP Deep Club
  • THĐP Deep Club là sự kết hợp những ưu điểm của Aloha magazine và THĐP Club hiện tại
  • (Khả năng) Membership Trọn Đời

Phí Membership THĐP Deep Club

  • Chỉ có một gói membership: 1,000,000 VNĐ / 1 người / 2 năm (tối thiểu)*
  • FREE, MIỄN PHÍ cho người nào mời được 4 người khác vào Deep Club
  • Tham gia theo nhóm: 4 người tham gia, người thứ 5 được miễn phí
  • Fan cứng hiện tại của page THĐP 2.0 hoặc Hòa Taro sẽ được giảm giá 25% (Bạn nào là fan cứng thì comment vào bài viết trên page để chúng tôi biết)

Điều lệ

  • *Nếu sau 2 năm THĐP vẫn tiếp tục duy trì Deep Club này thì những thành viên của Deep Club sẽ không cần phải đóng thêm phí. Có nghĩa là mặc dù chỉ bảo đảm hoạt động 2 năm, nhưng tiềm năng sẽ là TRỌN ĐỜI (LIFETIME MEMBERSHIP). Đam mê và sứ mệnh của ad Huy Yogi là dịch thuật và chia sẻ tri thức chân chính, anh đã làm việc này từ 2010 (bắt đầu với một cái page tên Khai Sáng, sau đó tới 2011 thì lập page THĐP 1.0), nếu sức khỏe vẫn cho phép thì không có lý do gì để dừng lại công việc này chỉ sau 2 năm.
  • Thành viên nào vi phạm các nội quy của group sẽ được các admin / mods nhắc nhở lần đầu tiên (+ tịnh khẩu 3-28 ngày). Lần thứ 2 tái phạm thì người đó sẽ bị loại khỏi group (không hoàn tiền) mà không cần thông báo hay giải thích.
  • THĐP Deep Club sẽ để cho mọi người có tự do ngôn luận, có nghĩa là những quan điểm trái chiều vẫn có thể được tồn tại. Tuy nhiên THĐP thường thì sẽ không tranh luận với những quan điểm đó, vì tranh luận là vô ích. Mục đích của những quan điểm trái chiều là để phân loại. Nếu một người đã không có duyên với một tư tưởng nào đó thì cứ để cho vạn sự tùy duyên. THĐP không thể bắt buộc ai phải nghe theo những ý tưởng, thông tin được chia sẻ.

MỤC LỤC TẤT CẢ NHỮNG BÀI ĐÃ ĐĂNG: HTTPS://BIT.LY/DEEPCLUB_INDEX

ĐĂNG KÝ THAM GIA: HTTPS://BIT.LY/DK_DEEPCLUB

5 2 votes
Article Rating

Bình luận

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments